İstinaf aşamasında iflasın açılması ve taraf ehliyetinin re'sen incelenmesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi 2023/799 E. 2026/1059 K. · 05.06.2026 · kaldırıp gönderme (HMK 353/1-a) · kesin
Kural
İstinafa konu ilk derece kararından sonra taraflardan biri hakkında iflasın açılması hâlinde, taraf ehliyeti kamu düzenine ilişkin ve re'sen gözetilmesi gereken bir husus olduğundan, istinaf sebepleri incelenmeksizin ilk derece kararı kaldırılır ve İİK'nın 194. maddesi uyarınca gereken işlemler yapılmak üzere dava dosyası kararı veren mahkemeye gönderilir.
Ele alınan meseleler
İstinafa konu karardan sonra davalının iflası karşısında taraf ehliyetinin re'sen gözetilmesi
İstinafa konu karardan sonra davalı şirket hakkında iflasın açılmasına karar verilmiş ve iflas tasfiyesine başlanmıştır. Taraf ehliyeti kamu düzenine ilişkin, re'sen incelenmesi gereken bir husus olduğundan, tarafların istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulü ile; İİK'nın 194. maddesi uyarınca gereken işlemler yapılmak üzere ilk derece kararının kaldırılmasına ve dava dosyasının yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekir.
Sonuç: kabul
Kavramlar: taraf ehliyeti, iflas, kamu düzeni, re'sen inceleme, iflas masası, itirazın iptali
Emsal değeri: İstinaf aşamasında (istinafa konu karardan sonra) taraflardan biri hakkında iflas açıldığında, taraf ehliyetinin re'sen gözetilerek istinaf sebepleri incelenmeksizin kararın kaldırılıp İİK 194 uyarınca işlem yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi yönünden bölgesel/ikna edici emsal değer taşır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO 2023/799
KARAR NO 2026/1059 TÜRKMİLLETİADINAKARAR
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/01/2023
NUMARASI 2022/357 Esas - 2023/42 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 05/06/2026
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; Davacının davalı şirket ile ticari ilişki içerisinde olduğunu, cari hesaba ilişkin olarak oluşan 11.523,47 Euro'luk cari hesap bakiyesi için İstanbul 34. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını fakat davalı şirket tarafından itiraz edilerek icra takibi durdurulduğunu itirazın haksız olduğunu beyanla itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davacı Şirket tarafından düzenlenen kur farkı faturası hususunda tarafların mutabık kalmadıklarını, 06.10.2018 gün ... sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (tebliğ No: ...)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (tebliğ No: ...) ile taraflar arasında akdedilen sözleşmenin sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayacağının düzenlendiğini, davalı şirket tarafından taraflarca kabul edilen Türk Lirası cinsinden ödeme yükümlülüğünün yerine getirildiğini, davalı şirketin davacı şirkete hiçbir borcu bulunmadığını, davacı şirket tarafından 28.04.2021 gün, ...
sıra nolu tahsilat makbuzu düzenlenerek davalı şirketin çek ile yapacağı ödemeleri Türk Lirası ile tahsilatın kabul edildiğini, davacı şirkete karşı borcu bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; Mahkememizce resen görevlendirilen Mali Müşavir ... sunduğu 04/01/2023 tarihli raporunda özetle;"... davacı tarafından İstanbul 34. İcra Md. ... E. Sayılı dosyasında davalı taraftan 11.523,47 Euro'nun talep edildiği, taraflar arasında akdedilen sözleşme, ticari defterler ve dosya kapsamında yapılan inceleme de davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 11.523,47 Euro alacaklı olduğunun..." yönünde kanaat bildirilmiş, işbu bilirkişi raporu dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan, mahkememizce verilen kararda dikkate alınmış ve takibin devamı yönünde karar verilmiş, ayrıca davacı tarafça, davalının itirazının iptali ile takibin devamı yanı sıra davalının haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine itiraz ettiğinden bahisle takip konusu asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep edildiğinden;
Davanın kabulü ile; davalının istanbul 34.icra müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, Asıl alacağın %20 si olan 40.862,20TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,..." şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; davalı şirket tarafından davacı şirketten satın alınan cihaz bedelinin tamamı davacı şirkete ödendiğini, davalı müvekkil şirketin davacı şirkete hiçbir borcu bulunmadığını, davacı şirket tarafından düzenlenen kur farkı faturasına taraflarca mutabakat sağlanamadığını, davalı müvekkil şirket kur farkı faturasında mutabık kalmadıklarını davacı şirkete bildirdiğini, davacı şirketin davalı şirketten kur farkı talep etme hakkı bulunmadığını, davacı şirket tarafından düzenlenen faturada ödeme için ödeme günündeki döviz kurunun geçerli olduğu ya da ödemenin ödeme günündeki döviz kuru üzerinden yapılacağına ilişkin düzenleme bulunmadığını, Türk Lirası cinsinden ödeme miktarı faturada belirtildiğini, davalı şirket tarafından davacı şirkete nakit ve çek olarak ödemeler yapıldığını, alım satım işlemlerinde çeklerin bedel hanesinin döviz kuru üzerinden hesap edilip doldurulmasının mümkün olduğunu, ancak davacı şirket tarafından davalı şirketçe Türk Lirası üzerinden çek olarak yapılan ödemeler kabul edilmiş olup 27.04.2021 tarihinde kayıtlarına işlendiğini, çekin bir ödeme aracı olduğunu ve görüldüğünde ödendiğini, yasalara aykırı olarak düzenlenen sözleşme maddelerinin geçersiz ve hükümsüz olduğunu beyanla davalı şirketin davacı şirkete hiçbir borcu olmadığından yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ederiz.
GEREKÇE
Dava; takip talebine itirazın iptaline ilişkindir. Davanın kabulüne ilişkin karara davalı vekili 14/03/2023 tarihli dilekçesi ile istinaf yoluna başvurduğu, davalı şirket hakkında Çanakkale 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.03.2024 tarih 2023/443 esas sayılı sayılı dosyasında 12.03.2024 tarih saat 11:52 itibariyle iflasın açılmasına karar verilmiştir. İflas tasfiyesine Çanakkale İflas Dairesi'nin ... iflas sayılı dosyasında başlanıldığı görülmüştür. Davalı şirketin istinafa konu karardan sonra iflasının açıldığı anlaşılmakla, taraf ehliyeti re'sen incelenmesi gereken bir husus olduğundan taraf vekillerinin istinaf nedenleri incelenmeden başvurusunun kabulüne, mahkemece İİK'nın 194. maddesi uyarınca gereken işlemler yapılmak üzere kararın kaldırılmasına, dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun istinaf nedenleri incelenmeden kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurularının kabulüne; İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/01/2023 Tarih 2022/357 Esas - 2023/42 Karar sayılı kararın HMK 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan 3.490-TL peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davalıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/06/2026
İlişkili maddeler
Doğrulanmış madde ilişkisi yok.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/istanbul-bam-12-hukuk-dairesi-2023-799-2026-1059 — erişim: 20.07.2026