Madde 1 — A) Kanunun uygulama alanı / I - Ticari hükümler
(1) Türk Ticaret Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun ayrılmaz bir parçasıdır. Bu Kanundaki hükümlerle, bir ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiillere ilişkin diğer kanunlarda yazılı özel hükümler, ticari hükümlerdir.
(2) Mahkeme, hakkında ticari bir hüküm bulunmayan ticari işlerde, ticari örf ve âdete, bu da yoksa genel hükümlere göre karar verir.
Madde gerekçesi
Tasarının 1 inci maddesi, 29/06/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1 inci maddesinin tekrarıdır. Ancak, maddenin birinci fıkrasında iki değişiklik yapılmıştır. Birinci değişiklik, 6762 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasında bulunan, "bir ticarethane veya fabrika yahut ticarî şekilde işletilen herhangi bir müesseseyi" şeklindeki cümle parçasının yerine "ticarî işletmeyi" teriminin konulmasıdır. Bu değişikliğin sebebi, önceki metinde sayılanların ticarî işletmenin uygulamadaki görünüş şekilleri, ticarî işletmenin sıkça rastlanan özel biçimleri olmalarıdır. Merkez kavram ticarî işletme olduğu halde, kavramı ifade eden terimi kullanmayıp onun türlerini saymak ve diğer maddelerde aynı yöntemi tekrarlamak, sistem anlayışı ve kanun yapma tekniği ile bağdaşmaz. Bir kanun, kavramları kullanmalı, kavramın uygulamadaki biçimlerine dayanmamalıdır. Ayrıca 11 inci maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere, ticarethaneleri, örnek olarak saymak yoluyla gösteren, 6762 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile aynı maddenin son fıkrasında öngörülmüş bulunan fabrikacılık tanımı ve nihayet, 6762 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi, Tasarıda yer almadığı için biçimlerin adlarını korumaya olanak yoktur. İkinci değişiklik, 3 üncü madde ile gerekli uyumu sağlamak amacıyla, "işlere" sözcüğü çıkarılarak "işlemleri" sözcüğünün konulmuş olmasıdır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.3 kismen
Bu kanunda tanzim olunan hususlarla bir ticarethane veya fabrika yahut ticari şekilde işletilen diğer bir müesseseyi ilgilendiren bütün muamele, fiil ve işler ticari işlerdendir.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Bir ticaret hukuku uyuşmazlığında, konuya ilişkin TTK'da ve ticari örf-âdette özel bir hüküm bulunmamaktadır. Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerinin bu ilişkiye uygulanması bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Borçlar Kanunu genel hükümleri hiçbir biçimde ticaret hukuku ilişkilerine uygulanamaz
- Borçlar Kanunu genel hükümleri yalnızca taraflar tacir değilse uygulanır
- Borçlar Kanunu genel hükümleri yalnızca yazılı sözleşmelerde uygulanır
- TMK m.5 (ve TTK m.1) uyarınca Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde bu ilişkiye uygulanır
- Bu durumda hâkim, genel hükümleri atlayarak doğrudan hakkaniyete göre karar verir
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
TTK m.1 Türk Ticaret Kanunu'nu TMK'nın ayrılmaz bir parçası sayar ve ticari bir hüküm ile ticari örf-âdet bulunmadığında genel hükümlere gidilmesini öngörür; TMK m.5 ise TMK ve TBK genel hükümlerini uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine taşır. Dolayısıyla TTK ve ticari örf-âdette özel hüküm yoksa Borçlar Kanunu genel hükümleri uygun düştüğü ölçüde uygulanır. Bu yapı, ticaret hukukunu özel hukukun bütünüyle bağlantılı tutar.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1 — erişim: 20.07.2026