Madde 1038 — 8. Gemi ipoteğinin devri ve değiştirilmesi / a) İpoteğin devri / aa) Genel olarak
(1) İpotekle teminat altına alınmış olan alacağın devri ile gemi ipoteği de yeni alacaklıya geçer.
(2) Alacak ipotekten ve ipotek de alacaktan ayrı olarak devredilemez.
(3) Alacağın devri için eski ve yeni alacaklının bu hususta yazılı şekilde anlaşmaları ve devrin gemi siciline tescili şarttır.
(4) Üst sınır ipoteğinde alacak, alacağın devrine ilişkin genel hükümlere göre de devredilebilir. Bu takdirde gemi ipoteği alacak ile birlikte geçmez.
(5) Emre veya hamile yazılı bir senede bağlanmış alacaklar, gemi ipoteği ile teminat altına alınmışsa, alacağın devri bu alacakların bağlı oldukları senetlerin devri hakkındaki hükümlere tabidir. Bu takdirde, gemi ipoteği de alacak ile birlikte geçer.
(6) İpotek ile teminat altına alınmış bir borcu ödemesi sebebiyle, malike veya onun hukuki seleflerine rücu hakkına sahip olduğu oranda gemi ipoteği, gemi maliki olmayan borçluya geçer.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 921 inci maddesinden ve ipotekle temin edilmiş kıymetli evraka bağlı alacakların devri ile ilgili 938 inci maddesinin ikinci fıkrasından dili güncelleştirilerek alınmıştır. Nama yazılı olarak düzenlenebilecek poliçelere bağlı hakların devri için sicile tescilin uygun olacağı düşünüldüğünden, “poliçe” kelimesi metinden çıkartılmıştır.
Maddenin altıncı fıkrası, 6762 sayılı Kanunun 933 üncü maddesinin birinci fıkrasından, gemi maliki olmayan borçlunun ipotekle temin edilmiş bir borcu ödemesi halinde malike veya onun hukukî seleflerine rücu hakkını haiz olduğu oranda gemi ipoteğinin kendisine intikal edeceğini öngörmesi itibarıyla, ifade tarzı değiştirilerek ve dili güncelleştirilerek Tasarının bu maddesine alınmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.921 kismen — Gemi rehni ↔ Gemi ipoteği
İpotekle temin edilmiş olan alacağın temliki ile gemi ipoteği de yeni alacaklıya intikal eder. Alacak ipotekten ve ipotek de alacaktan ayrı olarak devredilemez. Alacağın temliki yazılı şekilde ve gemi siciline tescil ile olur. 893 üncü maddenin ikinci fıkrasında yazılı hallerde alacak, alacağın temliki hakkındaki umumi hükümlere göre de devredilebilir. Bu takdirde gemi ipoteği, alacak ile birlikte intikal etmez.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.1038'e göre, gemi ipoteğiyle teminat altına alınmış alacağın devri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Alacak ipotekten ayrı olarak serbestçe devredilebilir
- İpotek, alacaktan bağımsız olarak tek başına devredilebilir
- Alacağın devri yalnızca sözlü anlaşmayla geçerlidir
- İpotekle teminat altına alınmış alacağın devriyle gemi ipoteği de yeni alacaklıya geçer; alacak ipotekten, ipotek de alacaktan ayrı olarak devredilemez; devir için eski ve yeni alacaklının yazılı şekilde anlaşmaları ve devrin sicile tescili şarttır
- Devir için sicile tescil aranmaz; anlaşma yeterlidir
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
m.1038/1-3: alacağın devriyle ipotek de yeni alacaklıya geçer; alacak ipotekten, ipotek alacaktan ayrı devredilemez; devir yazılı anlaşma ve sicile tescil ile olur.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1038 — erişim: 20.07.2026