Madde 108 — IV - Yetkisizlik
(1) Acente, yetkisi olmaksızın veya yetki sınırlarını aşarak, müvekkili adına bir sözleşme yaparsa müvekkili bunu haber alır almaz icazet verebilir; vermediği takdirde acente sözleşmeden kendisi sorumlu olur.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 122 nci maddesinin yerini alan bu hükümde önemli ve sisteme ilişkin bir değişiklik yapılmıştır. 6762 sayılı Kanundaki hüküm üçüncü kişiyi adaletsiz bir şekilde korumaktadır. Şöyle ki, acente, yetkisiz olarak veya yetki sınırlarını aşarak, üçüncü kişi ile bir sözleşme yaparsa, acentenin müvekkili sözleşme ile bağlı olmadığını üçüncü kişiye bildirmek zorundadır; aksi halde, sözleşme ile bağlı sayılır. Müvekkile, yetki vermediği veya verdiği yetki aşıldığı halde, böyle bir bildirme zorunluğu yüklemek, üstelik bunun derhal yapılması yükümlülüğünü getirmek büyük haksızlıktır. Üçüncü kişinin bu derecede ve haksız bir şekilde korunmasının sebebi de belli değildir. Hüküm öğretide ve uygulayıcılar arasında haklı olarak eleştirilmiştir. Yapılan değişiklikle Tasarıda normal ve makûl olan çözüm kabul edilmiştir. Müvekkil sözleşmeye onam verebilir; vermemişse 6762 sayılı Kanundaki hükümde olduğu gibi - acente sorumlu olur. Müvekkilin derhal bildirimde bulunmak zorunluğu yoktur. Sessiz kalmışsa onam vermemiş demektir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.122 kismen
Acente, salahiyetli olmaksızın veya salahiyeti sınırlarını aşarak müvekkili namına bir mukavele yaparsa müvekkili mukavelenin akdini haber alır almaz üçüncü şahsa, akde icazet vermediğini derhal bildirmediği takdirde, icazet vermiş sayılır. İcazet verilmediği halde acente akitten bizzat mesul olur.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.108'e göre, acentenin yetkisi olmaksızın veya yetki sınırlarını aşarak müvekkili adına yaptığı sözleşmenin akıbeti aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- Sözleşme baştan itibaren kesin hükümsüzdür; icazetle dahi geçerli kılınamaz.
- Müvekkil sözleşmeyi haber alır almaz icazet verebilir; icazet vermezse acente sözleşmeden kendisi sorumlu olur.
- Sözleşme, müvekkilin icazetine bakılmaksızın doğrudan müvekkili bağlar.
- Sözleşmeden her hâlde yalnızca müvekkil sorumludur.
- Sözleşme yalnızca üçüncü kişinin onayıyla geçerli hâle gelir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.108, yetkisiz veya yetki aşımıyla yapılan sözleşmeyi müvekkilin iradesine bağlar: müvekkil haber alır almaz icazet verirse sözleşme müvekkili bağlar; icazet vermezse acente sözleşmeden bizzat sorumlu olur. Bu çözüm, üçüncü kişiyi korumakla (acentenin sorumluluğu) müvekkilin iradesine saygı göstermeyi (icazet) dengeleyen yetkisiz temsil mantığının bir görünümüdür.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-108 — erişim: 20.07.2026