Madde 1116 — c) Diğer hâllerde
(1) Müşterek avarya hâli bulunmadığı takdirde, kaptan, sadece, para ihtiyacı başka yolla karşılanamıyorsa veya diğer önlemlerin alınması donatan yönünden katlanılamayacak bir zararın doğmasına sebebiyet verecekse, eşyayı satabilir, rehnedebilir veya diğer bir şekilde eşya üzerinde tasarrufta bulunabilir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 1000 inci maddesinden, mehaz Alm. TK.’nın 540 ıncı paragrafında 21/06/1972 tarihinde yapılan değişiklikle uyumlu hale getirilerek ve dili güncelleştirilerek alınmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1000 kismen — Kaptan
Müşterek avarya yoksa kaptan, yükü karşılık göstererek deniz ödüncü almaya yahut bir kısmı üzerinde satış veya başka suretle tasarruf etmeye ancak para ihtiyacının başka suretle giderilememesi veya diğer tedbirin alınmasının donatan için fahiş bir zararı mucip olması halinde salahiyetlidir. Kaptan bu hallerde bile 1160 ıncı maddenin 1 inci fıkrası gereğince yükü ancak gemi ve navlunu ile birlikte karşılık göstererek deniz ödüncü alabilir. Deniz ödüncü donatan için fahiş bir zararı mucip olmadıkça kaptan, satış yerine deniz ödüncü almak yoluna gider.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Bir yolculukta para ihtiyacı doğmuştur. (I) İhtiyaç müşterek avaryadan kaynaklanmakta ve kaptan birden çok önleme başvurabilmektedir; (II) müşterek avarya hâli bulunmamaktadır. TTK m.1115 ve m.1116 bakımından kaptanın hareket tarzı nasıldır?
- Her iki hâlde de kaptan istediği önlemi serbestçe seçer
- (I) hâlinde kaptan ilgililere en az zarar verecek önlemi seçer; (II) hâlinde ise ancak para başka yolla karşılanamıyorsa veya diğer önlemler donatana katlanılamayacak zarar doğuracaksa eşya üzerinde tasarruf edebilir
- Her iki hâlde de kaptan yalnızca eşyayı satabilir
- (I) hâlinde kaptan hiçbir tasarrufta bulunamaz; (II) hâlinde serbesttir
- İki hâlde de kaptanın hareket tarzı mahkemece belirlenir
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
m.1115 müşterek avaryada en az zararlı önlemi; m.1116 ise müşterek avarya yokken tasarrufu ancak para başka yolla karşılanamıyorsa veya diğer önlemler donatana katlanılamayacak zarar doğuracaksa kabul eder.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1116 — erişim: 20.07.2026