Madde 1323 — III- Önceliği
(1) 1320 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ilâ (e) bentlerinde yazılı gemi alacaklılarının sahip olduğu kanuni rehin hakkı, gemi üzerinde tescil edilmiş veya edilmemiş olan bütün kanuni ve akdî rehin haklarıyla ayni yükümlülüklerden önce gelir.
(2) 1320 nci maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde yazılı gemi alacaklılarının haiz bulundukları kanuni rehin hakkı, gemi üzerinde tescil edilmiş veya edilmemiş olan bütün kanuni ve akdî rehin haklarıyla ayni yükümlülüklerden sonra gelir.
(3) Karaya oturmuş veya batmış bir geminin, seyrüsefer güvenliği veya deniz çevresinin korunması amacıyla kamu kurumları tarafından kaldırılması hâlinde, bunun giderleri, bütün gemi alacaklarından önce ödenir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Maddenin birinci fıkrası, Alm. TK.’nın 776 ncı paragrafından iktibas edilmiş olan 6762 sayılı Kanunun 1257 nci maddesinde düzenlenmiş olan önceliğin 1993 tarihli Sözleşmenin 5 inci maddesinin birinci fıkrasından istifade ile kaleme alınan genişletilmiş bir şeklinden ibarettir.
Maddenin ikinci fıkrasında, Tasarının 1320 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca, gemi alacaklısı hakkı veren alacaklar arasına dahil edilmiş olan müşterek avarya garame payı alacaklarının 1993 tarihli Sözleşmenin 6 ncı maddesinin (c) bendi doğrultusunda bütün diğer rehinli alacaklardan sonra geleceği açıklanmıştır.
Maddenin üçüncü fıkrasında, 1993 tarihli Sözleşmenin 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında âkit devletlere tanınmış olan yetki doğrultusunda, karaya oturmuş veya batmış gemilerin kamu kurumları tarafından kaldırılması hâlinde bunun masraflarının bütün diğer gemi alacaklarından önce ödenmesi ilkesi belirtilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1257 kismen — Gemi alacakları
Gemi alacaklılarının rehin hakları, rehin veya ipotekle temin edilmiş veya edilmemiş olan diğer bütün alacaklara takaddüm eder.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Gemi alacaklarının kanuni rehin sırası bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Müşterek avarya garame payı alacakları, gemi üzerindeki diğer bütün kanuni ve akdî rehin haklarından önce gelir; sırada ilk onlar yer alır.
- m.1320/1 (a)-(e) alacaklarının kanuni rehin hakkı, yalnızca tescilsiz rehinlerden önce; tescil edilmiş akdî rehinlerden ise sonra gelir.
- Karaya oturmuş veya batmış geminin kamu kurumunca kaldırılma giderleri, bütün gemi alacaklarından sonra ödenir; öncelik gemi alacaklarınındır.
- m.1320/1 (a)-(e) alacakları ile (f) bendi garame alacakları, gemi üzerindeki rehinler karşısında aynı sıradadır; aralarında öncelik farkı yoktur.
- (a)-(e) alacaklarının rehin hakkı tescilli veya tescilsiz bütün rehinlerden önce, (f) bendi garame alacakları ise sonra gelir; enkaz kaldırma giderleri bütün gemi alacaklarından önce ödenir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E
TTK m.1323/1 uyarınca m.1320/1'in (a) ilâ (e) bentlerinde yazılı gemi alacaklılarının kanuni rehin hakkı, gemi üzerinde tescil edilmiş veya edilmemiş olan bütün kanuni ve akdî rehin haklarıyla ayni yükümlülüklerden ÖNCE gelir. Fıkra 2 uyarınca (f) bendindeki (müşterek avarya garame payı) alacaklıların rehin hakkı ise bu rehin ve ayni yükümlülüklerden SONRA gelir. Fıkra 3 uyarınca karaya oturmuş veya batmış bir geminin, seyrüsefer güvenliği veya deniz çevresinin korunması amacıyla kamu kurumları tarafından kaldırılması hâlinde bunun giderleri, BÜTÜN gemi alacaklarından önce ödenir. Sıra dört katmanlıdır: (1) enkaz kaldırma giderleri, (2) (a)-(e) gemi alacakları, (3) diğer kanuni ve akdî rehinler ile ayni yükümlülükler, (4) (f) bendi garame payı alacakları. A, en sonda yer alan (f) alacaklarını en öne koyar. B ve D, (a)-(e)'nin mutlak önceliğini daraltır veya siler. C, enkaz kaldırma giderlerinin önceliğini tersine çevirir.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1323 — erişim: 20.07.2026