Madde 1412 — 7. Sigorta ettiren dışındakilerin bilgisi ve davranışı
(1) Kanunda sigorta ettirenin bilgisine ve davranışına hukuki sonuç bağlanan durumlarda, sigortadan haberi olması şartı ile sigortalının, temsilci söz konusu ise temsilcinin, can sigortalarında da lehtarın bilgisi ve davranışı da dikkate alınır.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Madde yeni bir düzenlemedir. Borçlar hukukunun genel ilkeleri çerçevesinde sözleşme taraf olmayan için sözleşmeden herhangi bir yükümlülük veya borç doğmaz. Bununla birlikte, sigorta sözleşmelerinde bu kurala getirilmiş istisnalar vardır. Öncelikle, sigorta sözleşmesi azami iyiniyet esası üzerine kurulmuştur ve bu esas hem sigortacı hem de sigorta ettiren açısından geçerlidir. Sigortacının doğru bir prim hesabı yapabilmesi, diğer bir ifade ile üzerine aldığı riski ölçebilmesi için, yaptığı sözleşme ile tüm gerçeklikleri tam ve doğru bir şekilde bilmesi gerekir. Bu nedenle sigortacının riskle ilgili her bilgiye sahip olabilecek bir konuma getirilmesi gerekir. Nitekim, 6762 sayılı Kanuna bakıldığında da, beyan yükümlülüğünde olduğu gibi bazı maddelerde açıkça sigortalıya da getirilmiş yükümlükler olduğu görülür.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, söz madde genel bir hüküm mahiyetinde düzenlenmiştir. Benzer bir hükme Alman Sigorta Sözleşmesi Kanununda da rastlamak mümkündür. Bununla birlikte maddede, Alman Sigorta Sözleşmesi Kanunundan farklı olarak, sözleşmenin temsilci aracılığı ile yapılması halinde temsilcinin ve hayat sigortalarında da lehdarın bilgisinin de dikkate alınacağını hüküm düzenlenmiştir. Zira, amaç sigortacının gerçeklere tam olarak ulaşabilmesi ise lehdarın ve temsilcinin bilgisi ile sigortalının bilgisi arasında herhangi bir fark yoktur.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Sigorta genel ↔ Umumi + Mal umumi hükümler
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1412. maddesine göre, kanunda sigorta ettirenin bilgisine ve davranışına hukuki sonuç bağlanan durumlarda, sigorta ettiren dışında kimlerin bilgi ve davranışı dikkate alınır?
- Sigortadan haberi olması şartıyla sigortalının, temsilci varsa temsilcinin, can sigortalarında ayrıca lehtarın bilgi ve davranışı dikkate alınır.
- Sigortadan haberi olup olmadığına bakılmaksızın sigortalının ve her tür sigortada lehtarın bilgi ve davranışı dikkate alınır.
- Yalnızca temsilcinin bilgi ve davranışı dikkate alınır; sigortalı ve lehtar bu kapsamda değildir.
- Sigortalının ve lehtarın bilgi ve davranışı tüm sigorta türlerinde, temsilcinin ise yalnızca zarar sigortalarında dikkate alınır.
- Sigorta ettirenin bilgi ve davranışına bağlanan sonuçlar münhasırdır; başka hiçbir kişinin bilgi veya davranışı dikkate alınmaz.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A
TTK m.1412 uyarınca, kanunda sigorta ettirenin bilgisine ve davranışına hukuki sonuç bağlanan durumlarda, sigortadan haberi olması şartıyla sigortalının, temsilci söz konusu ise temsilcinin, can sigortalarında da lehtarın bilgi ve davranışı dikkate alınır. Lehtar bakımından dikkate alınma yalnızca can sigortalarına özgüdür ve sigortalı için 'sigortadan haberi olma' şartı aranır. B şıkkı bu şartı ve lehtara ilişkin sınırlamayı göz ardı etmektedir. C şıkkı sigortalı ile lehtarı kapsam dışı bırakmaktadır. D şıkkı lehtarı tüm türlere yaymakta, temsilciyi ise yalnızca zarar sigortalarına hapsetmektedir. E şıkkı maddenin getirdiği genişlemeyi tümüyle yok saymaktadır. Genel görüşe göre hüküm, sözleşmeye fiilen etki edebilecek konumdaki kişilerin tutumunu hesaba katarak riskin adil değerlendirilmesini sağlamaya yöneliktir.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1412 — erişim: 20.07.2026