Madde 1433 — dd) Primin indirilmesi
(1) Primi etkileyen sebeplerde, rizikonun hafiflemesini gerektiren değişiklikler meydana gelmişse, prim indirilir ve gereğinde geri verilir.
(2) Sözleşmede öngörülen yüksek primin, sigorta ettirenin, rizikoyu ağırlaştıran sebeplere ilişkin olarak bildirdiği hususlardaki yanılmalardan kaynaklanması hâlinde birinci fıkra hükmü geçerlidir.
Madde gerekçesi
Sigortacılıkta önemli olan primin rizikoya uygunluğudur. Sigortanın mahiyeti ve teknik yapısı itibarıyla bir sigorta sözleşmesinin gerek kuruluşu gerekse icrası sırasında prim ile riziko arasında bir uygunluğun, devamlı bir nispet ilişkisinin bulunması gerekir. Bu ilkeden hareketle öncelikle mevcut düzenlemeden farklı olarak bir yıldan kısa süreli sigortaları da kapsayacak şekilde riskindeki azalma halinde sigorta priminin de indirileceği hüküm altına alınmıştır.
İlke primin riske uygunluğu olduğundan, maddenin ikinci fıkrasında da, prim ile risk arasındaki uygunsuzluğun sigorta ettireninden kaynaklanmasının da birinci fıkra açısından bir önemi olmadığı ifade edilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1298 kismen — Sigorta genel ↔ Umumi + Mal umumi hükümler
Birden çok yıllar için yapılan sigorta mukavelelerindeki sigorta priminin tayininde rizikoyu ağırlaştırılmış olan hususi sebepler göz önünde tutulmuş ise, bu sebepler sonradan ortadan kalktığı takdirde, sigorta ettiren kimse gelecek yıllara ait primlerin indirilmesini istiyebilir. Sigorta mukavelesinin kanuni sebeplerle sona ermesi halinde, kanunda başkaca hüküm bulunmadıkça sona erme gününden sonraki zamana ait olan prim onu ödemiş olana geri verilir.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.1433 uyarınca, primi etkileyen sebeplerde rizikonun hafiflemesini gerektiren değişiklikler meydana gelmişse prim bakımından sonuç nedir?
- Prim olduğu gibi kalır; değişiklik ancak izleyen sigorta döneminde dikkate alınır.
- Prim indirilir ve gereğinde geri verilir.
- Primin indirilip indirilmeyeceği konusunda takdir yetkisi münhasıran sigortacıya aittir.
- Prim, ancak sigorta ettiren sözleşmeyi feshederse kısmen iade edilir.
- Riziko hafiflese dahi prim değişmez; yalnızca ağırlaşma hâlinde prim yeniden ayarlanır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.1433/1 uyarınca, primi etkileyen sebeplerde rizikonun hafiflemesini gerektiren değişiklikler meydana gelmişse prim indirilir ve gereğinde geri verilir. Yani sonuç sadece ileriye dönük indirim değil, koşulları varsa ödenmiş fazla primin iadesini de kapsar. Kural, prim ile sigortacının üstlendiği riziko arasındaki orantılılık (riskin adil dağılımı) ilkesinin bir yansımasıdır: riziko hafifleyince karşılığı olan prim de düşmelidir.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1433 — erişim: 20.07.2026