6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Madde 1497 — X - Beyanlar / 1. Yanlış yaş beyanı

(1) Sigortalının sözleşmenin yapılması sırasında yaşının yanlış bildirilmesi sonucu prim düşük belirlenmişse, sigorta bedeli, gerçek yaşa göre alınması gereken primin, belirlenen prime olan oranına göre ödenir. İndirimden önce riziko gerçekleşip sigorta bedeli ödenmiş ise sigortacı ödediği fazla kısmın geriye verilmesini faiziyle birlikte isteyebilir.

(2) Gerçek yaşa göre fazla prim ödenmesi hâlinde, sigorta bedeli ödenen prime göre artırılır. Artırımdan önce sigorta bedeli ödenmiş ise eksik kısım sigortacı tarafından tamamlanır.

(3) Sigortacı, yanlış yaş bildirimi sebebiyle sadece gerçek yaşın, sözleşmenin yapıldığı sırada teknik esaslara göre belirlenen sınırlar dışında kalması hâlinde, sözleşmeden cayabilir.

Madde gerekçesi

Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.

Yanlış yaş bildirimi aslında beyan yükümlülüğünün ihlali olduğu halde burada hayat sigortaları için özel bir düzenlemeye tabi tutulmuştur. Zira, hayat sigortaları genelde uzun dönemli sigortalardır ve risk unsuru yanında bazı hayat sigortalarında yatırım unsuru da söz konusudur. Bu nedenle mümkün olduğu kadar yapılmış sözleşmelerin devamının sağlanmasına yönelik düzenlemelere gidilmek istenmiştir. Bu noktada, maddede getirilen düzenleme ile, yanlış bildirilmiş olması halinde sözleşmeden cayılması şeklinde katı bir düzenlemeye gitmek yerine eksik prim alınmasında sigortacının da menfaatlerini zedelemeden ve riske uygun prim alınması ilkesine uygun olarak alınan prime göre tazminatın ödenmesi; fazla prim alınması halinde de önceden belirlenen tazminatın fazla alınan prime göre arttırılması suretiyle sözleşmenin devamının sağlanması amaçlanmıştır. Ancak, bu hüküm doğal olarak gerçek yaşın sigortacı tarafından kabul edilen sınırlar içinde kalması kaydıyla mümkün olabilecektir. Zira, sigortacı yapmış olduğu sözleşmeye esas teşkil eden tarifede öngördüğü yaşın üstünde bir yaş ile karşılaştığında, bu yaşa göre alınması gereken primin ne olduğu bilemediğinden, diğer bir ifade ile söz konusu için yaş için bir prim hesaplaması yapmadığından alınması gereken prime göre tazminat ödemesinden de bahsedemez. Ayrıca, sigortacı ilk başta tasdikli tarifesindeki sınırları belirlemek suretiyle bu sınırlar dışındaki yaşlarda hiçbir şekilde sözleşme yapmayacağı şeklindeki iradesini de ortaya koymuştur.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı

m.None yeni hukum — Can sigortaları ↔ Can sigortası

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

İlişkili kararlar

Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

Uygulama · Yaşın yanlış bildirilmesi – düşük prim ve orantılı bedel indirimi

Bir hayat sigortasında sigortalının yaşı sözleşme yapılırken gerçeğinden küçük bildirilmiş ve bu nedenle prim olması gerekenden düşük belirlenmiştir. Riziko gerçekleşmiştir. TTK uyarınca sigorta bedeli nasıl ödenir?

  1. Sigorta bedeli, gerçek yaşa göre alınması gereken primin belirlenen prime oranına göre (orantılı olarak indirilerek) ödenir.
  2. Sigorta bedeli tam olarak ödenir; yaş yanlışlığı ödemeyi etkilemez.
  3. Sözleşme baştan geçersiz sayılır ve yalnızca ödenen primler iade edilir.
  4. Sigortacı hiçbir ödeme yapmaz; yanlış beyan ödeme borcunu tümüyle ortadan kaldırır.
  5. Sigorta bedeli ödenir, ancak aradaki prim farkı bedelden düşülmeksizin ayrıca tahsil edilir.
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: A

TTK m.1497/1 uyarınca, yaşın yanlış bildirilmesi sonucu prim düşük belirlenmişse, sigorta bedeli gerçek yaşa göre alınması gereken primin belirlenen prime olan oranına göre ödenir. Yani sözleşme ayakta tutulur ve bedel orantılı olarak indirilir; geçersizlik veya tam ret söz konusu değildir. Bu çözüm, genel görüşe göre yaşın hayat sigortasında prim hesabının temel aktüeryal unsuru olması ve eksik primin tam teminatla karşılanmaması düşüncesine dayanır.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1497 — erişim: 20.07.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.