Madde 742 — 5. Hakların devri, araya girenlerin birden fazla olması hâli
(1) Araya girerek ödemede bulunan kişi, lehine ödemede bulunduğu kişiye ve poliçeden dolayı ona borçlu olan kişilere karşı poliçeden doğan hakları iktisap eder. Ancak, poliçeyi yeniden ciro edemez.
(2) Lehine ödemede bulunulan kişiden sonra gelen borçlular borçtan kurtulurlar.
(3) Araya girerek ödemede bulunmak hususunda çeşitli teklifler yapılmışsa bu tekliflerden hangisi borçlulardan en çoğunu borçtan kurtaracaksa o tercih olunur. Ortada daha iyi bir teklif bulunduğunu bildiği hâlde araya girerek ödemede bulunan kişi, en iyi teklif tercih edilmiş olsaydı, kimler borçtan kurtulacak idiyseler onlara karşı başvurma hakkını kaybeder.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 654 üncü maddesinin tekrarı niteliğindedir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.654 kismen
Araya girme suretiyle ödemede bulunan kimse, lehine ödemede bulunduğu kimseye ve poliçeden dolayı ona borçlu olan kimselere karşı poliçeden doğan hakları iktisap eder. Şu kadar ki, poliçeyi yeniden ciro edemez. Lehine ödemede bulunulan kimseden sonra gelen borçlular borçtan kurtulurlar. Araya girme suretiyle ödemede bulunmak hususunda mütaaddit teklifler yapılmışsa bu tekliflerden hangisi borçlulardan en çoğunu borçtan kurtaracaksa o tercih olunur. Ortada daha iyi bir teklif bulunduğunu bildiği halde araya girme suretiyle ödemede bulunan kimse, en iyi teklif tercih edilmiş olsaydı, kimler borçtan kurtulacak idiyseler onlara karşı müracaat haklarını kaybeder.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Araya girerek ödemede bulunan kişinin hakları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Poliçeden doğan hiçbir hak kazanmaz; yalnızca rücu hakkı doğar
- Poliçeden doğan tüm hakları kazanır ve poliçeyi serbestçe yeniden ciro edebilir
- Lehine ödemede bulunduğu kişiye ve ona poliçeden borçlu olanlara karşı poliçeden doğan hakları iktisap eder; ancak poliçeyi yeniden ciro edemez
- Yalnızca ödediği tutarı geri isteyebilir; başka hiçbir hak kazanmaz
- Yalnızca muhataba karşı hak kazanır
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C
TTK m.742/1 uyarınca araya girerek ödemede bulunan kişi, lehine ödemede bulunduğu kişiye ve poliçeden dolayı ona borçlu olanlara karşı poliçeden doğan hakları iktisap eder; ancak poliçeyi yeniden ciro edemez. A ve D hakları rücua indirger; B yeniden ciroyu mümkün sayar; E hakkı yalnız muhatapla sınırlar.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-742 — erişim: 20.07.2026