Madde 876 — II - Sorumluluktan kurtulma / 1. Genel olarak / a) Taşıyıcının özeni
(1) Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.
Madde gerekçesi
Maddenin kaynakları CMR m. 17 (2)-(4) ile Alm. TK 426 ncı paragrafıdır.
Hükmün ana kuralı, ziya, hasar veya gecikmenin kaçınılmaz veya umulmadık olması halinde sorumluluğun doğmayacağıdır. Her üç halde de özene bağlanabilecek bir aksaklık yoktur. Tedbirli bir taşıyıcının gösterebileceği özen gösterilmiş olsaydı bile ziya, hasar veya gecikme gene oluşacaksa, bu taşıyıcı tarafından kanıtlanırsa, sorumluluk doğmaz. Bu şart edilmiş bir sorumsuzluk değil, eşyanın doğasından kaynaklanan sorumsuzluktur.
“Tedbirli taşıyıcının özeni” ibaresi kaynak Alm. TK 426 ncı paragrafında “büyük bir özen gösterilmesi” şeklinde ifade edilmiştir. Bu ölçünün kanunumuzdaki ölçüden daha sert olduğu söylenebilir. “Büyük özen” hukukumuzda da kullanılmayan, hatta bilinmeyen bir ölçüdür. Bu sebeple anılan ölçünün kanunumuza yansıtılması uygun görülmemiştir. “Tedbirli” yerine “çok tedbirli” ibaresi kullanılabilirdi. Ancak “en üstün”ün (superlative) kullanılmasından kaçınılmış, böyle bir ibarenin hükmü uygulanmaz hale getireceğinden endişe edilmiştir. Yargıcın “tedbirli” kavramını titiz bir anlayışla yorumlaması hükmün amacına uygun düşer.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Eşya taşıma
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.876'ya göre taşıyıcının zıya, hasar veya gecikmeden sorumluluktan kurtulabilmesi için aranan ölçüt nedir?
- Taşıyıcının hafif kusurunun bulunmaması yeterlidir.
- Taşıyıcının kurtulması için sözleşmede bu yönde bir kayıt bulunması gerekir.
- Taşıyıcının olağan bir özen göstermiş olması her hâlde yeterlidir.
- Taşıyıcı, üçüncü kişinin kusurunu ispatlarsa her durumda kurtulur.
- Zıya, hasar ve gecikmenin, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmiş olması gerekir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E
TTK m.876'ya göre taşıyıcı, zıya, hasar ve gecikme en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse sorumluluktan kurtulur; doğru cevap E'dir. Ölçüt, olağan bir tacirin değil, en yüksek özeni gösteren bir taşıyıcının bile kaçınamayacağı sebeplerdir; bu nedenle A ve C, aranan özen düzeyini hafif kusur/olağan özen seviyesine indirerek kuralı yumuşatır. B, kurtuluşu kanunda bulunmayan bir sözleşme kaydına bağlar; oysa m.854 uyarınca sorumluluğu hafifleten sözleşme hükümleri zaten geçersizdir. D, üçüncü kişinin kusurunu tek başına kurtuluş sebebi sayar; oysa taşıyıcı m.879 uyarınca yararlandığı kişilerin fiillerinden kendi fiili gibi sorumludur.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-876 — erişim: 20.07.2026