Madde 892 — XVI - Birden çok taşıyıcı
(1) Eşyanın birden çok taşıyıcı tarafından taşınması hâlinde, eşyanın tesliminde; son taşıyıcı önceki taşıyıcıların alacaklarını tahsil etmek zorunda ise, önceki taşıyıcıların sahip oldukları hakları, özellikle hapis hakkını kullanır. Son taşıyıcı hapis hakkını haiz olduğu sürece, önceki taşıyıcıların hapis hakkı varlığını sürdürür.
(2) Önceki taşıyıcının alacağı, sonraki taşıyıcı tarafından ödenirse, öncekinin alacak ve hapis hakkı sonrakine geçer.
(3) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, taşımaya katılmış olan taşıma işleri komisyoncusunun alacakları ve hakları için de uygulanır.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Birden çok taşıyıcının hapis haklarını düzenleyen bu maddenin kaynağı Alm TK 442 nci paragrafıdır. 891 inci maddenin bir anlamda tamamlayıcısıdır.
Birinci fıkra: Eşya birden çok taşıyıcı tarafından taşınmışsa, taşıyıcı hapis hakkını sadece kendisinin söz konusu taşımadan doğan alacaklarının elde edilmesi için kullanamaz. Önceki taşıyıcıların haklarını da, özellikle hapis haklarını kullanır. Başka bir deyişle, son taşıyıcının uyguladığı hapis hakkı ne önceki taşıyıcının katıldıkları söz konusu taşımadan doğan hakların yitirilmesi sonucunu doğurabilir ne de kullanılan hapis hakkı son taşıyıcının alacaklarına özgülenebilir. Son taşıyıcının hapis hakkının bağlamında önceki taşıyıcılar kendi hapis haklarına da sahip olurlar ve son taşıyıcı hapis hakkına sahip olduğu sürece diğerleri de hapis haklarına sahip olurlar.
İkinci ve üçüncü fıkra: Önceki taşıyıcının alacağı, sonraki taşıyıcı tarafından ödenirse, önceki alacak ve rehin hakkı sonrakine geçer.
Birinci ve ikinci fıkra hükümleri taşıma işleri yüklenicisinin alacakları için de uygulanır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.796 kismen — Eşya taşıma
Birinci taşıyıcıdan sonra gelen taşıyıcılar, taşınacak eşyayı ve taşıma senedini tesellüm ettikten sonra doğacak bütün borçlarda önceki taşıyıcının yerine geçerler. Bunlar taşıma senedine, yahut diğer kağıda kendilerine teslim olunan eşyanın ne halde bulunduklarını tesbit ettirebilirler; bu hükme uyulmadığı takdirde 772 nci madde hükümleri tatbik olunur.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Eşya birden çok taşıyıcı tarafından taşınmış olup son taşıyıcı, önceki taşıyıcıların alacaklarını tahsil etmek zorundadır. Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Önceki taşıyıcıların hapis hakkı, eşya son taşıyıcıya geçer geçmez kendiliğinden sona erer.
- Son taşıyıcı, önceki taşıyıcıların alacaklarını tahsil etmek zorunda ise, onların sahip olduğu hakları, özellikle hapis hakkını kullanır; son taşıyıcı hapis hakkını haiz olduğu sürece önceki taşıyıcıların hapis hakkı varlığını sürdürür.
- Son taşıyıcı yalnızca kendi alacağı için hapis hakkını kullanabilir; önceki taşıyıcıların haklarını kullanamaz.
- Önceki taşıyıcıların hakları yalnızca bir mahkeme kararıyla son taşıyıcıya devredilebilir.
- Bu hükümler taşıma işleri komisyoncusunun alacak ve haklarına hiçbir hâlde uygulanmaz.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.892/1'e göre eşyanın birden çok taşıyıcı tarafından taşınması hâlinde, son taşıyıcı önceki taşıyıcıların alacaklarını tahsil etmek zorunda ise onların haklarını, özellikle hapis hakkını kullanır; son taşıyıcı hapis hakkını haiz olduğu sürece öncekilerin hapis hakkı varlığını sürdürür. Doğru cevap B'dir. A, öncekilerin hapis hakkının sürdüğü kuralını tersine çevirir. C, son taşıyıcının önceki hakları kullanma yetkisini yok sayar. D, kanunda olmayan bir mahkeme kararı koşulu ekler. E, m.892/3'e aykırı biçimde komisyoncuyu kapsam dışı bırakır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-892 — erişim: 20.07.2026