Madde 90 — B) Hükümleri / I - Genel olarak
(1) Türk Borçlar Kanununun 134 üncü maddesiyle 143 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere cari hesap sözleşmesinin hükümleri şunlardır:
- a) Aksi kararlaştırılmadıkça, cari hesaba alacak veya borç kaydedilmesi, tarafların, alacağı veya borcu doğuran sözleşme veya işleme ilişkin dava ve savunma haklarını düşürmez. Sözleşme veya işlem iptal edilirse bunlardan kaynaklanan kalemler hesaptan çıkarılır.
- b) Cari hesap sözleşmesinin yapılmasından önce doğmuş bulunan bir alacak, tarafların onayıyla cari hesaba kaydedilirse, aksi kararlaştırılmamışsa bu alacak yenilenmiş olmaz.
- c) Bir ticari senedin cari hesaba kaydı, bedelinin alınmış olması hâlinde geçerli olmak şartıyla yapılmış sayılır.
- d) Her hesap devresi sonunda alacak ve borcu oluşturan tutarlar birbirinden çıkarıldıktan sonra tanınan veya hükmen belirlenen bakiye, yeni hesap devresine ait bir kalem olmak üzere hesaba geçirilir; sözleşme sona ermiş veya artan tutar haczedilmiş ise onun ödenmesi gerekir.
- e) Cari hesabın alacak sütununa yazılan tutarlar için, sözleşme veya ticari teamüller gereğince, kaydolundukları tarihten itibaren faiz işler.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 88 inci maddesinden dili güncelleştirilerek alınmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.88 kismen
Borçlar Kanununun 115 inci maddesiyle 122 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri mahfuz kalmak üzere cari hesap mukavelesinin hükümleri şunlardır: 1. Aksi kararlaştırılmış olmadıkça cari hesaba zimmet veya matlup kaydı, zimmet veya matlubu doğuran mukavele veya muameleye mütaallik tarafların haiz oldukları dava ve müdafaa haklarını düşüremez. Mukavele veya muamele iptal edilirse ondan doğan kalem hesaptan çıkarılır; 2. Taraflar arasında cari hesap mukavelesinin akdinden önce mevcut bir matlup, tarafların rızasiyle cari hesaba kaydedilirse aksi kararlaştırılmış olmadıkça bu matlup yenilenmiş olmaz; 3. Bir ticari senedin cari hesaba kaydı bedelinin tahsil edilmesi halinde muteber olmak şartiyle vukubulmuş sayılır; 4. Her hesap devresi sonunda zimmet ve matlubu teşkil eden tutarlar birbirinden çıkarıldıktan sonra tanınan veya hükmen tayin olunan bakiye, yeni hesap devresine ait bir kalem olmak üzere hesaba geçirilir; mukavele sona ermiş veya bakıye haczedilmiş ise onun ödenmesi gerekir; 5. Cari hesabın matlup kısmına kaydolunan tutarlar için mukavele veya ticari teamüller gereğince alındıkları günden itibaren faiz işler.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TBK m.134 ile TTK m.90/bent-b'yi birlikte değerlendirdiğimizde, bir alacağın cari hesaba kaydedilmesinin yenileme (novation) sayılıp sayılmayacağına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Her iki kanun da cari hesaba kayıt işleminin yenileme sayıldığını kabul etmektedir.
- TBK m.134 uyarınca kalem kalem kayıt tek başına yenileme oluşturmaz; TTK m.90/bent-b de sözleşmeden önce doğmuş alacağın taraflarca onaylanarak hesaba geçirilmesinin, aksi kararlaştırılmamışsa, yenileme sayılmayacağını hükme bağlamıştır.
- Cari hesaba kayıt her hâlde yenileme oluşturur; ancak hesap kesilmeden yeni alacak talep edilebilir.
- TBK m.134'e göre hesap kesilip sonucun kabul edilmesi de yenileme sayılmaz; bu kural TTK ile çelişmemektedir.
- Cari hesaba kayıt yenileme oluşturmaz; ancak hesap kesilip bakiye diğer tarafça kabul edilirse de yenileme gerçekleşmez.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TBK m.134/f.1 açıkça 'çeşitli kalemlerin bir cari hesaba sadece kaydedilmiş olması, borcun yenilenmiş olduğu anlamına gelmez' demektedir. TTK m.90/bent-b ise sözleşmeden önce doğmuş bir alacağın tarafların onayıyla hesaba geçirilmesinin 'aksi kararlaştırılmamışsa yenileme sayılmayacağını' hükme bağlamıştır. İki kural birbiriyle uyumlu ve tamamlayıcıdır: basit kayıt yenileme değildir. Buna karşın TBK m.134/f.2 önemli bir istisna getirir: hesap kesilmiş ve bakiye diğer tarafça kabul edilmişse borç yenilenmiş olur. D şıkkı bu istisnayı yok saymaktadır. E şıkkı hesap kesilmesi ve bakiye kabulünün de yenileme oluşturmayacağını öne sürmektedir; bu TBK m.134/f.2 ile çelişmektedir.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-90 — erişim: 20.07.2026