Madde 901 — H) Sorumluluğu sınırlama hakkının kaybı
(1) Gönderen tüketici ise, taşıyıcı veya 879 uncu maddede anılan kişilerden biri;
- a) Taşıyıcının, göndereni sözleşme yapılırken sorumluluk hükümleri hakkında bilgilendirmemiş ve sorumluluğun genişletilmesi yönünde bir sözleşme yapılması veya eşyanın sigorta ettirilmesi imkânlarına işaret etmemiş olması hâlinde, 898 ve 899 uncu madde hükümleriyle bu Kitabın İkinci Kısmında öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerine ve sorumluluk sınırlamalarına dayanamaz,
- b) Taşıyıcı, gönderileni en geç malın teslimi sırasında, zarar bildiriminin şekli ve süresi ile bu bildirimin yapılmaması hâlinde ortaya çıkacak hukuki sonuçlar hakkında bilgilendirmemişse, 900 üncü madde hükmüne dayanamaz.
(2) Bilgilendirmenin yazılı, kolayca okunabilir ve anlaşılabilir biçimde olması şarttır.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Maddenin kaynağı Alm TK 451h paragrafıdır.
Birinci fıkra: Taşınma eşyasının taşınmasında gönderen tüketici ise tüketicinin korunması amacıyla taşıyıcı ile yardımcılarının sorumluluktan kurtulma hallerinden birine ve sorumluluk sınırlamalarına ilişkin hükümlerine dayanabilmeleri bazı şartlara bağlanmıştır. Taşıyıcı ve yardımcıları bu şartları yerine getirmezlerse bu olanaklardan yararlanamazlar.
Taşıyıcı göndereni sözleşme yapılırken sorumluluk hükümleri hakkında bilgilendirmemiş, sorumluluğun genişletilmesi yönünde bir anlaşma yapılması ve eşyanın sigorta ettirilmesi olanaklarına işaret etmemişse, sorumluluktan kurtulma ve sorumlulukları sınırlandırma hükümlerinden yararlanamaz.
Ayrıca taşıyıcı göndereni zarar bildirimi konusunda bunun şekli ve süresi ve bunlara uyulmaması halinde sonuçları hakkında bilgilendirmelidir; aksi halde 899 ve 900 üncü maddelere dayanamaz.
İkinci fıkra: Bilgilendirme yazılı olarak, kolayca okunabilir ve anlaşılabilir şekilde yapılmalıdır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Taşınma eşyası taşıması — büyük ölçüde yeni
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Gönderen tüketicidir. Taşıyıcı, sözleşme yapılırken göndereni sorumluluk hükümleri hakkında bilgilendirmemiş; sorumluluğun genişletilmesi veya eşyanın sigorta ettirilmesi imkânlarına da işaret etmemiştir. Bu durumda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Taşıyıcı yine de tüm kurtuluş ve sınırlama hükümlerinden yararlanır; bilgilendirmeme sonuç doğurmaz.
- Bilgilendirmeme yalnızca taşıma ücretinde indirim sonucu doğurur.
- Taşıyıcı, gönderilene karşı yalnızca dava yoluyla sorumlu tutulabilir.
- Bilgilendirmeme hâlinde tüketici gönderen, tüm sorumluluktan kişisel olarak sorumlu olur.
- Taşıyıcı (veya m.879'da anılan kişiler), m.898 ve 899 hükümleriyle İkinci Kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerine ve sorumluluk sınırlamalarına dayanamaz.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E
TTK m.901/1(a)'ya göre gönderen tüketici ise ve taşıyıcı, göndereni sözleşme yapılırken sorumluluk hükümleri hakkında bilgilendirmemiş, sorumluluğun genişletilmesi veya sigorta imkânlarına işaret etmemişse; taşıyıcı (veya m.879'da anılan kişiler) m.898 ve 899 ile İkinci Kısımdaki kurtuluş hâllerine ve sorumluluk sınırlamalarına dayanamaz. Doğru cevap E'dir. A, bilgilendirmeme yaptırımını yok sayar. B ve C, kanunda olmayan sonuçlar (ücret indirimi / yalnız dava) uydurur. D, yaptırımı tüketici aleyhine çevirerek kuralı tersine döndürür.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-901 — erişim: 20.07.2026