Madde 1238 — b) Taşıyanı ispat
(1) Konişmentoyu taşıyan sıfatıyla imzalayan veya konişmento kendi ad ve hesabına imzalanan kişi, taşıyan sayılır.
(2) Konişmentoda taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezinin gösterilmemiş olduğu veya açıkça anlaşılmadığı hâllerde, donatan, taşıyan sayılır; meğerki, konişmento hamilinin açık istemi üzerine, donatan taşıyanın adı ve soyadını veya ticaret unvanı ile işletme merkezini bildirerek bunu belgelendirmiş olsun.
(3) Kaptan veya taşıyanın diğer bir temsilcisi tarafından düzenlenen konişmentoda, taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezinin gösterilmemiş olduğu veya açıkça anlaşılmadığı hâllerde, temsilci de ikinci fıkra uyarınca sorumlu tutulan donatan ile birlikte taşıyan sayılır; meğerki, konişmento hamilinin açık istemi üzerine temsilci, taşıyanın adı ve soyadını veya ticaret unvanı ile işletme merkezini bildirerek bunu belgelendirmiş olsun.
(4) Taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezinin yanlış veya geç bildirilmiş olması hâlinde, taşıyan, donatan veya taşıyanın temsilcisi, yanlış veya geç bildirimden doğacak zararlardan müteselsilen sorumludurlar; bu takdirde 1188 inci maddede öngörülen hak düşürücü süre taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezi doğru bildirilene kadar taşıyana yöneltilecek istemler hakkında işlemeye başlamaz.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 1099 uncu maddesinde konişmentoda taşıyanın adı gösterilmemiş veya yanlış gösterilmiş ise konişmentonun donatan konişmentosu sayılacağı ve gönderilene karşı da donatanın mesul olacağı hükme bağlanmıştı. Tasarıda bu konişmentoyu temsilci sıfatıyla düzenleyen kişilerin de donatanla birlikte taşıyan sayılacağı açıklanmıştır. Bu halde, konişmento hamiline donatan veya temsilcisinden taşıyana ait kimlik bilgilerini talep etme hakkı verilmek suretiyle ona taşıyanı doğrudan dava edebilme imkânı sağlanmıştır. Taşıyanın adını yanlış veya geç bildirilmesinden doğacak zararlardan taşıyanın, donatanın ve temsilcinin müteselsilen sorumlu olacakları kabul edilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1099 kismen — Denizde taşıma senetleri ↔ Konişmento
Kaptan veya donatanın diğer bir temsilcisi tarafından tanzim olunan bir konişmentoda taşıyanın adı gösterilmemiş olursa donatan, taşıyan sayılır. Taşıyanın adı yanlış bildirilmiş ise beyanın doğru olmamasından doğacak zarardan gönderilene karşı donatan mesuldür.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Bir konişmentoda taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezi hiç gösterilmemiş ve açıkça da anlaşılamamaktadır. Bu durumda kim taşıyan sayılır?
- Konişmentoyu imzalayan kaptan tek başına taşıyan sayılır; donatanın sorumluluğu bu hâlde tümüyle ortadan kalkar.
- Konişmentoyu düzenleten yükleten taşıyan sayılır; donatanın taşıyan sayılması yalnızca gemi kirası hâlinde söz konusu olur.
- Konişmentoyu düzenleyen temsilci, donatandan bağımsız biçimde ve tek başına taşıyan sayılır.
- Donatan taşıyan sayılır; meğerki hamilin açık istemi üzerine donatan, gerçek taşıyanın kimliğini bildirerek belgelendirmiş olsun.
- Taşıyanın kimliği anlaşılamadığından konişmento geçersiz olur ve hamil yalnızca genel hükümlere göre talepte bulunabilir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D
TTK m.1238/2 uyarınca konişmentoda taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezi gösterilmemiş ya da açıkça anlaşılamıyorsa donatan taşıyan sayılır; ancak konişmento hamilinin açık istemi üzerine donatan, taşıyanın adı ve soyadını veya ticaret unvanı ile işletme merkezini bildirip belgelendirirse bu karineden kurtulur. Fıkra 3 uyarınca konişmento kaptan veya taşıyanın diğer bir temsilcisi tarafından düzenlenmiş ve kimlik gösterilmemişse, temsilci de donatan ile birlikte taşıyan sayılır. Fıkra 4 uyarınca yanlış veya geç bildirimden doğan zararlardan taşıyan, donatan ve temsilci müteselsilen sorumludur; bu hâlde m.1188'deki hak düşürücü süre, taşıyanın kimliği doğru bildirilene kadar taşıyana yöneltilecek istemler bakımından işlemeye başlamaz. A yanlıştır: temsilcinin veya kaptanın sorumluluğu donatanı devre dışı bırakmaz. B, yükleteni taşıyan sayarak rolleri karıştırır. C, temsilciyi 'tek başına' sayarak kanundaki 'donatan ile birlikte' ifadesini daraltır. E, kimlik eksikliğini konişmentonun geçersizliğine bağlayarak kanunun öngördüğü donatan karinesini yok sayar.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1238 — erişim: 20.07.2026