Madde 1294 — F) Karine yokluğu
(1) Çatmada kusurun saptanmasında herhangi bir karine dikkate alınmaz.
Madde gerekçesi
1910 Sözleşmesinin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasından alınmıştır. Hükmün 6762 sayılı Kanuna geçmemiş olmasının haklı bir gerekçesi bulunmamaktadır. Mehazda, “présomptions légales” terimi kullanılmıştır. Bu terimin “hukukî/kanuni karine” yerine “karine” olarak tercüme edilmesine karar verilmiştir, çünkü hukukî-fiilî karine ayırımını Türk hukukunda tanımlayan bir yasal kural yoktur; olsaydı bile, 1910 Sözleşmesi hazırlanırken, böyle bir ayırımdan hareket edildiğini gösteren bir delil mevcut değildir. Aksine, hükmün, “Sözleşmenin kabulünden önce uygulanmakta olan her türlü karinenin ilga edildiği” şeklinde anlaşılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, Türk mahkeme uygulamasında “fiilî karine” olarak nitelendirilen karinelerin de caiz olmadığı kabul edilmiştir. Nitekim çatma yargılamalarında “demirdeki geminin kusurlu olmadığı” şeklinde “fiilî karine” esas alındığına sıklıkla karşılaşılmaktadır. Oysa demirdeki gemi, yasak bölgede demirlemişse veya demir feneri yanmıyorsa, kusurun tümü o geminin adamlarına izafe edilebilecektir. Dolayısıyla kusur oranları, tam bir tarafsızlıkla, önyargıdan uzak, bir karinenin yönlendirmesi olmadan araştırılmalıdır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Çatma
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Çatmada kusurun saptanması bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Manevra kurallarını ihlal eden geminin kusurlu olduğu yolunda bir karine geçerlidir.
- Kusurun ispatı davacıya değil, her hâlde davalıya düşer.
- Çatmada kusur, gemilerin tonajı oranında paylaştırılır.
- Kusur, yalnızca delil tespiti raporundaki orana göre belirlenir; ayrıca ispat aranmaz.
- Çatmada kusurun saptanmasında herhangi bir karine dikkate alınmaz.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E
TTK m.1294 uyarınca çatmada kusurun saptanmasında herhangi bir karine dikkate alınmaz; kusur, genel ispat kurallarına göre belirlenir. A, kanunda bulunmayan bir kusur karinesi kurar. B, ispat yükünü kanuni bir dayanağı olmaksızın davalıya yükler. C, kusuru tonaj gibi bir ölçüte bağlayarak kanunda olmayan bir dağıtım kurar. D, m.1292/3 uyarınca kusur oranı içermeyen tespit raporunu kusur belirlemesinin tek dayanağı sayar.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1294 — erişim: 20.07.2026