Madde 1354 — 3. Yetkili mahkeme / a) İhtiyati haciz kararı bakımından / aa) Dava açılmadan önce / aaa) Türk Bayraklı gemiler
(1) Türk Bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı sadece, geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı veya kızağa alındığı yer mahkemesi ya da aşağıda gösterilen mahkemeler tarafından verilebilir:
- a) Bir Türk Gemi Siciline kayıtlı gemilerde, sicil yeri mahkemesi.
- b) Sicile kayıtlı olmayan gemilerde malikin yerleşim yeri mahkemesi.
- c) 941 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca tutulan özel sicile kayıtlı gemilerde kiracının yerleşim yeri mahkemesi.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Gemilerin ihtiyati haczinde yetkili mahkemelerin tayini, uygulamada sorunlara yol açmıştır. Bu sorunları gidermek üzere, Türk bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı vermeye münhasıran yetkili olan mahkemeler bu maddede gösterilmiştir.
Maddenin birinci cümlesinde, ihtiyati haciz kararı vermeye geminin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu, bu kavram açıklanmak suretiyle tasrih edilmiştir. Bunun yanında gemi bir Türk gemi siciline kayıtlı ise sicil yeri mahkemesi, kayıtlı değilse geminin malikinin yerleşim yeri mahkemesi ve 941 inci maddenin üçüncü fıkrasına göre tutulan özel bir sicile kayıtlı ise kiracının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Cebrî icraya ilişkin özel hükümler — yeni ihdas
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.1354 uyarınca, Türk bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı hangi mahkemelerce verilebilir?
- Geminin fiilen bulunduğu yer mahkemesi ile; sicile kayıtlı gemilerde sicil yeri, kayıtlı olmayan gemilerde malikin yerleşim yeri, m.941/3 özel siciline kayıtlı gemilerde kiracının yerleşim yeri mahkemesi.
- Yalnızca geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi; sicil yeri ve yerleşim yeri ölçütleri Türk bayraklı gemilerde işlemez.
- Yalnızca geminin bir Türk Gemi Siciline kayıtlı olduğu sicil yeri mahkemesi; geminin fiilen bulunduğu yer ve malikin yerleşim yeri bağlama noktası değildir.
- Alacaklının yerleşim yeri de dâhil olmak üzere HMK'nın genel yetki kuralları uygulanır; TTK'da gemilere özgü bir yetki listesi öngörülmemiştir.
- Yalnızca deniz ticareti işlerine bakmakla görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi; geminin bulunduğu yer mahkemesinin ihtiyati haciz yetkisi yoktur.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A
TTK m.1354/1, Türk bayraklı gemilerde sınırlı ve seçimlik bir yetki listesi kurar: geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi ile (a) bir Türk Gemi Siciline kayıtlı gemilerde sicil yeri, (b) sicile kayıtlı olmayan gemilerde malikin yerleşim yeri, (c) m.941/3 uyarınca tutulan özel sicile kayıtlı gemilerde kiracının yerleşim yeri mahkemesi. Liste 'sadece' kaydıyla sınırlıdır; genel yetki kuralları bu listeyi genişletmez.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1354 — erişim: 20.07.2026