Madde 1355 — bbb) Yabancı bayraklı gemiler
(1) Türkiye’de yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı, sadece, geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi tarafından verilir.
Madde gerekçesi
Bu maddede bir sicile kayıtlı olup olmadığına bakılmaksızın bütün yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı vermeye münhasıran yetkili olan mahkeme tayin edilmiştir. Türkiye’deki bir mahkemenin yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı verebilmesi için, haczi istenen geminin, o mahkemenin yargı çevresi içinde seferine ara vermesi şartı aranmıştır. Böylece, milletlerarası deniz hukuku ile deniz ticareti hukukunda tartışmalara sebep olan, “uğraksız geçiş yapan gemi”nin tâbi olacağı rejim hakkında ayrıca bir kural sevkine gerek görülmemiştir; uğraksız geçiş yapan bir gemi bakımından maddenin aradığı şart yerine gelmiş olmaz, dolayısıyla Türk mahkemelerinin yetkisi de kurulmaz. Bu düzenleme, 20/07/1936 tarihli Montrö Sözleşmesinin 2 ve 3 üncü maddelerine de tam olarak uymaktadır. Dolayısıyla, Sözleşmenin öngördüğü anlamda “zararsız geçiş” yapan gemiler hakkında herhangi bir mahkeme yargı yetkisini haiz olmadığı için ihtiyati haciz kararı da verilemeyecektir. Buna karşılık zararsız geçiş statüsünün bozulması halinde, mahkemenin yargı yetkisi de kurulabilecektir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Cebrî icraya ilişkin özel hükümler — yeni ihdas
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.1354 uyarınca, Türk bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı hangi mahkemelerce verilebilir?
- Geminin fiilen bulunduğu yer mahkemesi ile; sicile kayıtlı gemilerde sicil yeri, kayıtlı olmayan gemilerde malikin yerleşim yeri, m.941/3 özel siciline kayıtlı gemilerde kiracının yerleşim yeri mahkemesi.
- Yalnızca geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi; sicil yeri ve yerleşim yeri ölçütleri Türk bayraklı gemilerde işlemez.
- Yalnızca geminin bir Türk Gemi Siciline kayıtlı olduğu sicil yeri mahkemesi; geminin fiilen bulunduğu yer ve malikin yerleşim yeri bağlama noktası değildir.
- Alacaklının yerleşim yeri de dâhil olmak üzere HMK'nın genel yetki kuralları uygulanır; TTK'da gemilere özgü bir yetki listesi öngörülmemiştir.
- Yalnızca deniz ticareti işlerine bakmakla görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi; geminin bulunduğu yer mahkemesinin ihtiyati haciz yetkisi yoktur.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A
TTK m.1354/1, Türk bayraklı gemilerde sınırlı ve seçimlik bir yetki listesi kurar: geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi ile (a) bir Türk Gemi Siciline kayıtlı gemilerde sicil yeri, (b) sicile kayıtlı olmayan gemilerde malikin yerleşim yeri, (c) m.941/3 uyarınca tutulan özel sicile kayıtlı gemilerde kiracının yerleşim yeri mahkemesi. Liste 'sadece' kaydıyla sınırlıdır; genel yetki kuralları bu listeyi genişletmez.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1355 — erişim: 20.07.2026