Madde 1464 — c) Takseli sigorta

(1) Taraflar sözleşme ile sigorta değerini belirli bir para olarak belirlemişlerse, bu para taraflar arasında, sigorta değeri için esas olur.

(2) Takse esaslı şekilde fahiş ise, sigortacı taksenin indirilmesini isteyebilir. Umulan kazanç takselenmiş ise, taksenin sözleşme yapıldığı sırada ticari tahminlere göre elde edilmesi mümkün görülen kazancı aşması hâlinde sigortacı bunun indirilmesini isteyebilir.

Madde gerekçesi

Takseli, sigorta 6762 sayılı Kanunda da var olmakla birlikte, mal sigortalarıyla ilgili 6762 sayılı Kanunun 1283 üncü maddesi ile denizcilik rizikolarına karşı sigortalarla ilgili 6762 sayılı Kanunun 1350 ve devamı maddelerinde farklı şekillerde hüküm altına alınmıştır. Taslağın bu maddesi ile öncelikle genel hüküm mahiyetinde bir takse uygulaması düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemede ise, 6762 sayılı Kanunun 1283 üncü maddesi çok sert bulunduğundan, 6762 sayılı Kanunun 1350 nci maddesi esas alınmıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı

m.1284 kismen — Zarar sigortaları ↔ Mal sigortası

Bir maldan elde edilmesi umulan karın makul haddi aşan kısmı, sigorta edilemez.

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

İlişkili kararlar

Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

İlişki · Takseli Sigorta ile Aşkın Sigorta Farkı

Takseli sigorta (TTK m.1464) ile aşkın sigorta (TTK m.1463) arasındaki temel farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Her ikisinde de sigorta değeri baştan sözleşmeyle sabitlenir; fark yalnızca sözleşmenin yapılış biçimindedir.
Takseli sigortada taraflarca belirlenen değer sigorta değeri yerine geçer ve geçerlidir; aşkın sigortada ise sigorta bedeli menfaat değerini aşıyorsa aşan kısım geçersizdir.
Aşkın sigorta ile takseli sigorta aynı durumu farklı açılardan düzenler; takseli sigorta iyiniyetli aşkın sigortanın özel bir türüdür.
Her ikisinde de sigortacı fahiş değer için indirim talep edebilir; tek fark takselenmiş umulan kazanca ilişkin özel kuraldır.
Takseli sigortada m.1463 kıyasen uygulanır; aşkın sigorta hükümleri her iki kuruma da uygulanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B

Takseli sigortada (m.1464) taraflar değer belirsizliğini baştan ortadan kaldırmak için sigorta değerini sözleşmeyle sabitler; bu değer 'taraflar arasında sigorta değeri için esas' sayılır ve kural olarak bağlayıcıdır. Aşkın sigortada (m.1463) ise böyle önceden bir değer anlaşması yoktur; sigorta bedeli fiilen menfaat değerini aştığında kanun kısmi geçersizlik yaptırımını devreye sokar. Takseli sigorta, tarafların iradesiyle oluşturulan meşru bir düzenlemedir; aşkın sigorta ise tazminat ilkesini koruyan zorunlu bir sınırlamadır.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1464 — erişim: 20.07.2026