Madde 1520 — IX - Koruyucu hükümler
(1) 1487 nci maddenin ikinci fıkrası, 1490 ıncı maddenin ikinci fıkrasının ilk cümlesi ile dördüncü fıkrası, 1504 üncü madde ve 1515 inci maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesi hükümlerine aykırı sözleşmeler geçersizdir.
(2) 1490 ıncı maddenin üçüncü fıkrası, 1491 inci maddenin ikinci fıkrası, 1496 ncı maddenin birinci fıkrası, 1506 ncı madde, 1507 nci maddenin birinci fıkrası, 1510 uncu madde, 1511 inci madde, 1514 üncü maddenin ikinci fıkrası, 1515 inci maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile ikinci fıkrası, 1518 inci madde ve 1519 uncu madde hükümlerine aykırı sözleşme şartları geçersizdir.
(3) 1489 uncu madde, 1490 ıncı maddenin ikinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümleleri, 1492 nci madde, 1497 ilâ 1503 üncü maddeler, 1515 inci maddenin birinci fıkrasının dördüncü cümlesi ve 1517 nci madde hükümleri sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar aleyhine değiştirilemez; değiştirilirse bu Kanun hükümleri uygulanır.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Tasarının bu maddesi ile sözleşme ile değiştirilemeyecek veya sigortalı sigorta ettiren ve lehdar aleyhine değiştirilemeyecek maddeler ile bu hükme aykırılığın sonuçları düzenlenmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Can sigortaları ↔ Can sigortası
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
(S), hayatının devamında hiçbir menfaati bulunmayan uzak bir tanıdığı olan (T)'nin hayatı üzerine, ölüm ihtimaline karşı ve kendi lehine bir hayat sigortası yaptırmıştır. (T)'nin sözleşmeye ilişkin yazılı izni usulüne uygun olarak alınmıştır. 6102 sayılı TTK'ya göre bu sözleşmenin akıbetine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Sözleşme geçerlidir; (T)'nin yazılı izni, menfaat şartının yerine geçer ve sözleşmedeki eksikliği giderir.
- Sözleşme geçerlidir; başkasının hayatı üzerine sigortada menfaat şartı yalnızca hastalık sigortalarında aranır.
- Yalnızca menfaate ilişkin eksiklikten etkilenen şart geçersiz olur; sözleşme kalan hükümleriyle ayakta kalır.
- Sözleşme askıda geçersizdir; (S) ile (T) arasında sonradan bir menfaat ilişkisinin doğmasıyla geçmişe etkili olarak geçerlilik kazanır.
- Sözleşme geçersizdir; başkasının hayatı üzerine sigortada lehtarın menfaatinin bulunması şartına aykırı sözleşmeler, koruyucu hükümler uyarınca tümüyle geçersizdir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E
TTK m.1490/2'nin ilk cümlesi uyarınca başkasının hayatı üzerine sigorta yapılabilmesi için, o kişinin hayatının devamında lehtarın menfaatinin bulunması şarttır; olayda kendi lehine sigorta yaptıran (S)'nin, (T)'nin hayatının devamında hiçbir menfaati yoktur. TTK m.1520/1, m.1490/2'nin ilk cümlesine aykırı sözleşmeleri tümüyle geçersiz kılar; yaptırım, şartın değil sözleşmenin geçersizliğidir. A yanlıştır; m.1490/2'de yazılı izin, menfaat şartına ek olarak ölüm ihtimaline karşı sigortalarda aranan ayrı bir koşuldur, menfaatin yokluğunu ikame etmez. B, şartın uygulama alanını tersine çevirir; menfaat ilişkisi koşulu hem hayat (m.1490/2) hem hastalık (m.1515/1) sigortasında aranır. C, m.1520/1'deki tam geçersizliği m.1520/2'deki şart geçersizliğiyle karıştırır. D, kanunda öngörülmeyen bir askıda geçersizlik ve sonradan iyileşme kurgusu yaratır; kanunun sistemi tersi yöndedir, m.1490/4'e göre kuruluşta var olan menfaatin sonradan kalkması dahi sözleşmeyi o andan itibaren geçersiz kılar. Genel görüşe göre menfaat şartının bu ağırlıkta yaptırıma bağlanması, başkasının yaşamı üzerinden kumar oynanmasını ve sigortalının ölümünden çıkar sağlanması tehlikesini (ahlaki riziko) önleme amacına dayanır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1520 — erişim: 20.07.2026