Madde 52 — 3. Unvanına tecavüz edilen kimsenin hakları
(1) Ticaret unvanının, ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibi, bunun tespitini, yasaklanmasını; haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmişse kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesini veya silinmesini, tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, gereğinde araçların ve ilgili malların imhasını ve zarar varsa, kusurun ağırlığına göre maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Maddi tazminat olarak mahkeme, tecavüz sonucunda mütecavizin elde etmesi mümkün görülen menfaatinin karşılığına da hükmedebilir.
(2) Mahkeme, davayı kazanan tarafın istemi üzerine, giderleri aleyhine hüküm verilen kimseye ait olmak üzere, kararın gazete ile yayımlanmasına da karar verebilir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 54 üncü maddesi, unvan sahibinin korunması yönünden yetersizdi. Unvan sahibine tanınan dava ve talep hakları, markalar, endüstriyel tasarımlar, patentlere ilişkin kanun hükmünde kararnamelerde ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda marka, tasarım, patent ve eser sahibine tanınan haklarla karşılaştırıldığında bu yetersizlik daha iyi anlaşılıyordu. Maddede yapılan değişikliklerle unvan sahibine de diğer hak sahibine tanınan haklar verilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.54 kismen
Ticaret unvanı kanuna aykırı olarak başkası tarafından kullanılan kimse, bunun men'ini ve haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmişse kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesini veya silinmesini ve zarar görmüş ise, kusur halinde bunun da tazminini istiyebilir. Mahkeme, davayı kazanan tarafın talebi üzerine, masrafları aleyhine hüküm verilen kimseye ait olmak üzere hükmün gazete ile de yayınlanmasına karar verebilir.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi 2023/1256 E. 2026/125 K.
Tescilli unvanın terkine kadar kullanımı haksız rekabet değil
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
'Lezzet Büfesi' adıyla tescil edilmiş bir işletme adının sahibi Tacir A, rakibi B'nin aynı il içinde 'Lezzet Büfesi' adını kullanmaya başladığını öğrenmiş; ancak B bu adı tescil ettirmemiştir. TTK m. 53 kapsamında A'nın başvurabileceği hukuki yollar ve bu yolların dayanakları değerlendirildiğinde aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A, B'nin adı tescil ettirmemiş olması nedeniyle m. 50'den doğan kullanım tekeline dayanarak kullanımın durdurulmasını talep edebilir.
- A, m. 52 atfıyla tecavüzün tespitini ve yasaklanmasını dava edebilir.
- A, m. 51 atfı uyarınca durumu yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür; m. 51/f.1'deki ihbar yükümlülüğü hak sahibinin kendisini de kapsar.
- A, m. 52 atfıyla zarar varsa maddi tazminat talep edebilir; mahkeme B'nin elde etmesi mümkün görülen menfaate de hükmedebilir.
- A, m. 45 atfıyla B'nin aynı adı tescil ettirmesine itiraz edebilir; B tescil başvurusunda ayırt edici ek yapmak zorundadır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C
TTK m. 53'ün yolladığı m. 51/f.1, ihbar yükümlülüğünü yalnızca mahkemeler, memurlar, ticaret ve sanayi odaları, noterler ile Türk Patent Enstitüsü'ne, görevlerini yaparken öğrenmeleri koşuluyla yüklemektedir. Liste kapalı niteliktedir; hak sahibi A bu listede yer almadığından A'ya kanuni bir ihbar yükümlülüğü yüklenmiş değildir — A en fazla ihtiyari bir ihbar hakkı kullanabilir. Yükümlülüğün hak sahibini de kapsadığı yönündeki ifade kanun metnine aykırıdır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-52 — erişim: 20.07.2026